شما و اتومبيل اتان


روشهایی که می توان عمر تسمه تایم را زیاد کرد ....

روشهایی که می توان عمر تسمه تایم را زیاد کرد ....

تسمه تایم یعنی چی ؟!

تایم سوپاپ‌ها و تایم پاشش انژکتورها می‌تواند در دورهای بالا تغییر یابد،  تایم سوپاپ‌ها به معنی زمانی است که سوپاپ وظیفه خودش یعنی بازشدن یا بسته شدن را انجام می‌دهد. تایم انژکتور هم به زمانی گفته می‌شود که انژکتور سوخت را می‌پاشد. اما سوپاپ‌ها توسط عاملی به نام میل‌سوپاپ، حرکت می‌کنند.

موتورهایی با دو میل میل سوپاپ در بالا

Double over head cam shaft=  DOHC

DOHC  یعنی موتورهایی که دارای  دو میل سوپاپ در سر سیلندر هستند  یک میل سوپاپ برای سوپاپ‌های دود و یکی برای سوپاپ‌های هوا.

منبع حرکت و نیروی اکثر اجزای مکانیکی موتور و ازجمله همین میل سوپاپ از  میل‌لنگ است. ولی از آنجائیکه  میل لنگ در قسمت پایینی موتور قرار دارد  و میل سوپاپ‌ها در قسمت بالا و در سرسیلندر جای گرفته لذا لازم است که از یک تسمه بنام تسمه تایم برای این انتقال  نیرو از پائین به بالا استفاده شود

بر روی سرپولی میل لنگ یک چرخ دنده قرار داده شده  که قابلیت قرار گرفتن یک تسمه دنده‌دار را دارد. میل سوپاپ‌ها نیز همین چرخ دنده را ‌دارند ولی با قطر بیشتر و سایز بزرگ‌تر.

 برای ارتباط بین این دو چرخ دنده، از یک تسمه دنده‌دار استفاده می‌شود که نیرو را از میل‌لنگ به میل‌سوپاپ‌ها منتقل می‌کند. این تسمه دنده‌دار باید دقیق و محکم باشد چون اگر یک دنده اش رد کند موتور از تایم خارج می شود و روشن نمی شود و صدمه می بیند

در واقع در صورت بهم خوردن تایم موتور، سوپاپ‌ها در موقع معین باز یا بسته نمی‌شوند. این مساله باعث اختلال شدید در کار موتور و برخورد سوپاپ‌ها و کج‌شدن آنها و آسیب‌رسیدن به پیستون می‌شود.

در صورت رخ‌دادن چنین اتفاقی، آسیب بسیار شدیدی به موتور می‌رسد، ممکن است پیستون بشکند و سوپاپ‌ها از بین بروند. در این شرایط موتور به هیچ وجه روشن نمی‌شود و خودرو باید بکسل شود. چرخ دنده میل سوپاپ دو برابر چرخ دنده میل‌لنگ است.

یعنی اگر میل‌لنگ 180 درجه بچرخد، میل سوپاپ 90 درجه می‌چرخد. در موتورهای چهار زمانه‌ هر دو دور میل‌لنگ یک بادکار یا همان انفجار درون سیلندر رخ می‌دهد. به همین دلیل میل سوپاپ نصف میل‌لنگ دور می‌زند، تسمه تایم یا تسمه زمان‌بندی در تمام خودروها وجود ندارد و در برخی سیستم‌ها وظیفه این تسمه را زنجیر یا چرخ دنده انجام می‌دهد.

با همه این حرفها استفاده از تسمه و میل سوپاپ بالا سیلندر مزایایی فراوانی دارد که باعث می شود در همه ماشین های امروزی از همین تسمه تایم استفاده شود ولی باید بدانید که  این قطعه هم  مثل بقیه  قطعات  ماشین عمر مفیدی دارد. تسمه تایم باید در زمان معینی، یعنی حدود حداکثر  000/60 کیلومتر عوض شود  

برای جلوگیری از آسیب رسیدن به موتور، توصیه می‌شود در زمان معین تسمه تعویض گردد. در این مورد نباید ریسک کرد و باید قبل از وقوع علاج واقعه کرد چون تعویض نکردن تسمه  ممکن است باعث شود که موتور از تایم خارج ‌شود.

 وقتی موتور از تایم خارج می‌شود، بد کار می‌کند و یا اصلاً خاموش می‌ماند و روشن نمی‌شود. این عیب دلایل مختلفی دارد. تسمه از روی یک دنده جابه‌جا شده و یا رد کرده باشد، ممکن است تسمه پاره و یا شل شده باشد.

برای حفظ تسمه و جلوگیری از خرابی آن باید نکاتی را رعایت شود :

1-      تا جایی که امکان دارد نگذارید دور موتور از 4000 دور در دقیقه  rpm بالاتر رود . برخی از رانندگان عادت بدی دارند و آن اینکه در دنده سنگین بیش از حد به موتور گاز می دهند و دور موتور بالای 4 هزار و حتی 5 هزار می رود و این کار اشتباه است .

2-      به مدت طولانی در سرعت های بالا که باعث می شود دور موتور بالای 4 هزار دور دردقیقه برود رانندگی نکنید

3-      در سربالایی با دنده سنگین حرکت کنید و با دنده سبک ( دنده مرده ) حرکت نکنید. چون روی تسمه تایم فشار زیادی وارد می کند.

4-      رانندگی باید ملایم باشد رانندگی با شتاب و کندن ماشین = تیک آف کردن = take off   ( مثل حالتی که اغلب جوان ها خام و بی تجربه انجام می دهند!) بسیار اشتباه است و می تواند باعث استهلاک زود هنگام تسمه تایم شود.

 

............................نوشته : محمد توکلی – 14 فروردین ماه 1395 – ممکو

 


mohammad tavakoli