شما و اتومبيل اتان


موتورهای دیزلی پاک

موتورهای دیزلی پاک

از زمانی که مهندس رودلف دیزل آلمانی اولین موتور دیزل را ابداع کرد چیزی حدود 118 سال می گذرد در این مدت بخش عمده ای از حمل و نقل جاده ای و انتقال مسافر و کالا و نیز تولید جریان برق بر عهده همین اختراع شاهکار دیزل قرار داشته است و هم اکنون نیز با پیشرفتهایی که در ساخت موتور های دیزل انجام شده است شاهدبه بازار آمدن خودروهای سواری دیزلی در اروپا و آمریکا هستیم و چندی پیش هم اعلام شد قرار است ایران خودرو  سمند دیزلی را نیز به بازار عرضه کند که اگر چه این کار خیلی دیر صورت گرفته است ولی باز جای خوشحالی است بشرط اینکه فناوری آن مثل موتورهای بنزینی از رده خاج اشان نباشد !

سیکل دیزل :

همه کسانی که اندکی آشنایی با ترمودینامیک دارند بخوبی می دانندکه سیکل موتورهای بنزینی با دیزلی تفاوت عمده دارد در موتورهای بنزینی مخلوط سوخت و هوا با استفاده از "چرخه  اتو"  و جرقه ای که شمع می زند احتراق صورت می گیرد  ولی موتور دیزل هم  یک  اگر چه موتور درونسوز هستند  با این تفاوت که  با استفاده از چرخه دیزلی که  رودلف دیزل طراحی  کرده بود کار می کند بدین صورت که  احتراق در موتور دیزل ابتدا هوا در سیلندر فشرده می شود و سپس گازوئیل با انژکتور به درون سیلندر پاشیده می شود و همان گرمای حاصل از فشرده شدن هوا باعث احتراق شده و این موتورها نیازی به شمع و کویل و دلکو ندارند بنابراین ساده ترند !

انواع موتورهای  دیزل :

 به دو صورت دو زمانه و چهارزمانه وجود دارند 

 از این موتور ابتدا به‌عنوان جایگزینی  برای موتور بخار استفاده شد.

 در 1910 زیردریایی‌ها و کشتی‌ها به موتور دیزل تجهیز شدند.

 در 1930 برای اولین‌بار در لوکوموتیو، کامیون‌های بزرگ و کارخانه‌های تولید برق، به‌کار گرفته شد.

بتدریج این موتورها  بر روی خودروهای سواری نیز نصب شدند.

 از 1970، استفاده از خودروهای دیزلی در بزرگراه‌ها در ایالات متحده امریکا افزایش یافت.  جالب است بدانید که از سال 2007 حدود 50درصد از فروش خودروی اروپا اختصاص به خودروهای دیزل داشته است این در حالی است که الان در اوایل سال 2012 هنوز یک خودروی دیزلی سواری ساخت ایران نداریم حتی  به خودمان زحمت نداده ایم که وارد کنیم ! این را هم لابد به پای پیشرفت های شگرف صنایع خودروسازی ایران گذاشت .

علت روی آوردن به موتورهای دیزلی :

این روزها در همه جای دنیا خصوصاً در اروپا و آمریکا دغدغه دولت و ملت شده است  چون  آلودگی هوا که بشدت سلامت انسان‌ها را تهدید می‌کند

انسان برای  روزانه 5/17مترمکعب هوا استنشاق می‌کند. این میزان برای جمعیت 6میلیاردی جهان، حدود 108میلیارد مترمکعب در روز است. در تهران که یکی از آلوده‌ترین شهرهای دنیاست با جمعیت کاری 15میلیون‌نفر روزانه افزون‌بر 270میلیون مترمکعب هوا موردنیاز است. اگر در این شهر، 4میلیون دستگاه خودرو در تردد باشند و هر خودرو به‌طور متوسط 5/2 لیتر بنزین بسوزاند، روزانه 12میلیون‌لیتر بنزین و درنتیجه 96میلیون مترمکعب هوا موردنیاز است.

در این شهر، مصرف روزانه سوخت‌های دیزلی حدود 3میلیون‌لیتر است.  برطبق آمار، هر روز حداقل 5900 تن منواکسیدکربن (CO)، تن هیدروکربن نسوخته (HC)، تن اکسیدهای ازت (NOx)، تن اکسید گوگرد و 209 تن ذرات معلق در هوا پخش می‌شود. این درحالی است که در برخی روزها، میزان مونواکسیدکربن به 50 جزء در میلیون (PPM) می‌رسد که تقریباً 6 برابر حد استاندارد است.

ولی  سهم مصرف سوخت‌های فسیلی در بخش حمل‌ونقل کشور، فقط 30درصد بوده و 28درصد اختصاص به صنایع و 42درصد مربوط به مصارف خانگی و تجاری دارد .

برطبق تخمین‌های سازمان حفاظت محیط ‌زیست، 75 تا 80 درصد از آلودگی هوای تهران، توسط خودروها ایجاد می‌شود. از لحاظ اقتصادی نیز بررسی‌ها نشان داده‌اند که باید به‌سمت سوخت‌های ارزان و در دسترس حرکت کرد.

سوخت دیزل  محتوای انرژی بالاتری نسبت به بنزین، دارد یعنی انرژی حاصل از احتراق هر 13/1 لیتر بنزین، معادل 1 لیترسوخت دیزل است.

علتش این است که مولکول سوخت دیزل نسبت به بنزین سنگین تر است و از همه مهمتر تصفیه و پالایش گازوئیل راحت تر و ارزان تر از بنزین است .

بدین ترتیب خودرویی با مخزن سوخت 60 لیتری بنزینی به‌اندازه یک خودروی دیزلی با باک 53 لیتری می تواند مسافت معینی را طی کند .

و این به منزله کاهش مصرف سوخت است و همین امر باعث شده است هم اکنون بخش عمده ای از خودروهای سواری آمریکا و بیش از 50% از خودروهای سواری در اروپا دیزلی باشند ولی در ایران هنوز خودروی سواری دیزلی نداریم !

البته موتور دیزلی داشتیم !  وقتی ما بچه بودیم در زمان شاه سواری های بنز 190 دیزلی بودند ! و از آنها بعنوان تاکسی در آبادان و خرمشهر استفاده می شد این اواخر هم مسافربرهای مسیر  تهران به چالوس از این خودروها استفاده می کردند ولی دیگراز آن خودروهای عتیقه خبری نیست !

...............محمد توکلی – 16 فروردین ماه 1391 – bipc خوارزمی


mohammad tavakoli