شما و اتومبيل اتان


داستان پراید در ایران

داستان پراید

مقدمه

وقتی قرار شد سازندگان دولتی خودرو در ایران بالاخره رضایت دهند و پیکان را که فناوری اش مروبط به 40 سال پیش بود را جمع کنند اول قرار بود ال 90 بعنوان خودرو ملی انتخاب شود و جای پیکان را بگیرد پراید جای پیکان را در ایران گرفت . حالا شما کافی است نگاهی به خیابانهای اغلب شهرهای ایران بیندازید تا ببینیدهمه جا پراید های بی کیفیت و ضعیف پخش شده اند خودرویی که فرسنگها از استانداردهای جهانی خودرو دور است و با قیمیت گزاف عرضه می شود  حالا بار اصلی حمل و نقل و مسافرکش های شهری و بین شهری و تاکسی رانی را به دوش می کشد که اتفاقا اصلاض مناسب تاکسی شدن نیست چون توان کافی را ندارد و کافی است چهارتا آدم با جثه متوسط سوار آن شوند و می بینید که پراید به زور حرکت می کند ! ضمن اینکه ایمنی و راحتی یک خودرو مناسب حمل و نقل شهری و بی شهری را هم ندارد .

 در ایران اما پراید همچنان با همان سبک و سیاق و طرح و ساختاری تولید می‌شود که در سال ۱۹۸۲ در آمریکا تولید می‌شده است.ولی ناقص تر چون آقایان زجمت کشیده اند و ان را مختصر کرده اند آینه هابی برقی آن را دستی کرده اند آنتن برقی اش را دستی کرده اند گذاشته اند بالای سقف ! و شیشه های برقی را نیمه برقی کرده اند چون شیشه هی عقب دستی هستند ! و خلاصه هرچی امکان خوب بوده از ترمز ABS تا فرمان هیدرولیک و تا حتی همین کیسه هوا که جزء ایمنی های اجباری ماشین محسوب می شوند را کنار گذاشته اند ! آن را بصورت آپشنال ( اختیاری ) درآورده اند خوب شد معنی آپشنال OPTIONAL  را  هم فهمیدیم ! همین موضوع نشان می‌دهد که پرتولید ترین خودروی کشور تا چه میزان می‌تواند از تاریخ و تکنولوژی به دور باشد.

ابتدای داستان از خودرو سازی فورد

فستیوا روی ناو های آمریکایی

جالب است بدانید که سفارش‌دهند و سازنده این خودرو شرکت آمریکایی فورد بود که خودروهای ساخت آن جزء باکیفیت‌ترین خودروهای دنیا ست و جالب تر اینکه خودرو پراید که فورد آنرا فستیوا نامیده بود در ابتدا در ناو و ناوچه‌های نظامی آمریکا مورد استفاده بود چون  آمریکایی‌ها نیاز داشتند که در ناوهای پهناور خود وسیله‌ای نقلیه داشته باشند که هم سبک باشد و هم سوخت اندکی استفاده کند. همچنین این خودرو باید توانایی سرعت‌گیری سریع را می‌داشت. البته نه سرعتی که نتوان دیگر آنرا کنترل کرد! برای همین خودرویی ساخته شد که در ابتدا فستیوا و بعد پراید نام گرفت.

فورد فستیوا در ابتدا به صورت هاچ‌بک طراحی شده بود و پس از چندی که از روی ناوهای جنگی به شهرها  منتقل شد برای آن صندوقی طراحی کردند و اینگونه بود که  فورد فستیوا تبدیل به خودرویی شهری شد.

سال 1986 فورد موتورز آمریکا  در مقام رقابت با جنرال موتورز و برای دستیابی به بازارهی آسیایی  اقدام به تولید یک خودروی شهری در اندازه کوچک کرد که در ضمن قیمتش هم ارزان باشد

از فستیوا تا پراید

ابتدا نام این خودرو  Festiva نام گرفت طراحی ابتدایی آن به عهده مزدای ژاپن بود اما در حقیقت همکاری خودروساز بزرگ آمریکایی با طرف آسیایی، بیشتر به دلیل گسترش بازار خودروهای ارزان‌قیمت آن بود.

اندک زمانی پس از رونمایی فستیوا، شریک کره‌ای فورد یعنی کیا موتورز نیز اقدام به مونتاژ و عرضه آن کرد. آغاز فروش نسخه کره‌ای این هاچ‌بک سال 1988 بود. کره‌ای‌ها آن را با نام آشنای Pride معرفی کردند. مدل‌های اولیه پراید با همان پیشرانه 1.3 لیتری بودند. جعبه‌دنده نیز بدون تغییر 5 سرعته انتخاب شد. به واسطه حضور فورد در پشت پروژه، مصر، چین و تایوان نیز مونتاژ آن را شروع کردند. حتی در سال 1988 هم این خودرو با رینگ‌های واقعی عرضه می‌شد و نه قالپاق. در حالی که خودروساز آمریکایی به مشکل برمی‌خورد،‌ طرف کره‌ای تیراژ تولیدی آن را به مرز 350 هزار دستگاه در سال رسانده بود.

وقتی تولیدکنندگان ژاپنی و آمریکایی از دایره خارج شدند، کیا ماند و پرایدش. اما حتی این خودروساز نوظهور و نوپا نیز پی برد که برای رشد و توسعه نیاز به پیشرفت دارد. بنا بر این سال 2000 تولید پلت‌فرم پراید متوقف شد و از آن ایام مدل معروف Rio جایگزین آن شد.

سال 1990 بود که نسخه آمریکایی این خودرو یک FaceLift (تغییر چهره) جزئی را تجربه کرد. از سال 1992 به بعد تمام فستیواها با فرمان هیدرولیک از خط تولید خارج شدند. حتی سال 1993 نیز یک پکیج اسپرت نیز به لیست فروش اضافه شد. سال 1994 فورد خط تولید این خودرو در کارخانه استرالیایی‌ خود را جمع کرد. روند تولیدات این خودرو با برند Ford تا سال 2002 ادامه یافت و بعد از آن به کلی متوقف شد.

در ژاپن هم که خودش غول خودرو سازی  است پراید موفقیتی کسب نکرد چون  پروژه مشترکی که با فورد آغاز شده بود، یک سال به تاخیر افتاد و ژاپنی‌ها آن را در سال 1987 به اسم Mazda 121 راهی بازار کردند. بازار سخت‌گیرانه ژاپن از همان ابتدا برای عرضه 121 مشکل‌سازی کرد. تا حدی که این خودرو اصلاً در بازار این کشور عرضه نشد. مزدا121 سال 1990 از خط تولید مزدا جمع‌آوری شد. به مجرد اینکه فورد تولید فستیوا را متوقف کرد،‌ مزدا نیز به پیروی از شریک خود سال 2002 ساخت 121 را از برنامه خود خارج کرد.

حالا پرایدی را که در سال 2000 یعنی 13 سال پیش توسط کره  کنار گذاشته شده و پلت‌فرمش جمع شده است  و جای آن را  مدل معروف Rio گرفته تازه دارند درایران به مردم عرضه می کنند و قیمت این خودرو تا مرز 20 میلیون تومن هم رفت .

و اما پراید در ایران. رکورددار فروش و صادرات. محصولی که گفته می‌شد ناجی خودروسازی کیا موتورز کره‌جنوبی بود. خودرویی با بیش از 85 درصد داخلی‌سازی. سال 2001 میلادی نخستین مدل‌هایش که اصالتاً کره‌ای بود وارد ایران شد. هاچ‌بکی که در زمان خودش یکی از محبوب‌ترین و با کیفیت‌ترین‌‌ها بود. سایپا با استفاده از پلت‌فرم پراید، انواع و اقسام مدل‌ها را بدون تغییر در مشخصات فنی روانه بازار کرد. فغان منتقدین حوزه خودرو از افت دایمی کیفیت این محصول پرفروش است. از نسیم و صبا گرفته تا نام‌گذاری‌های این اواخر که روی اعداد مانور می‌دهد. مثل 141 لیفت‌بک، 132، 111 هاچ‌بک و 131 به اصطلاح بهینه‌سازی شده. سایپا  هم سرمست از این همه سودهای باد آورده  پراید،که به ضرب و زور پول ها گرفتن پول مردم و خواباندن آن در حساب خودش و به اصطلاح پیش فروش خودروها به مردم کوچه و بازار صورت گرفته بود کارش به جایی کشید که پاداش های چندین میلیونی به کارکنان و مدیران بی کفایت دولتی اش می داد و حتی  خط تولیدهایی را در عراق و ونزوئلا تاسیس کرد. . شایعات زیادی بود که این خودرو با قیمتی بسیار ارزان تر از ایران در کشورهای خارجی از جمله برادر سوریه فروخته می شود !

و همه اینها در حالی  بود که تولیدکنندگان اصلی پراید سال‌هاست عرضه آن را متوقف کرده‌اند، ایرانی‌ها بدون حق انتخاب، آن را به عنوان ارزا‌ن‌ترین خودروی داخلی مقابل خود می‌بینند. در سه ماه نخست سال جاری،‌ این خودرو نیز با کاهش محسوس فروش و تولید مواجه شد. مثل اینکه عادت ما شده است که هر چه خودرو بنجل و از رده خارج غرب و شرق است را وارد ایران کنیم و به مردمی که چاره ای جز خرید اینها ندارند غالب نمائیم . بله در این بازار بی رقابت که خریدار ایرانی چاره ای جز خرید این خودرو ها ندارد معلوم است که چه کسی برنده می شود!

 

.........تحقیق از محمد توکلی – 10 اسفندماه 1391 – ممکو

 

 


mohammad tavakoli